|
|
|
 |
ОСНОВЕН СУД ПРИЛЕП - НАДЛЕЖНОСТИ
Надлежност
Основниот суд Прилеп е првостепен суд со проширена надлежност кој покрај надлежноста утврдена за основните судови со основна надлежност за подрачјата за кои се основани и тоа да одлучуваат:
1. во прв степен по кривичните дела и прекршоци, и тоа:
- за кривичните дела за кои со закон како главна казна е определена казна затвор до пет години, ако за некои кривични дела не е предвидена надлежност на друг суд,
- за кривични дела за кои со посебен закон е определена надлежност на суд со основна надлежност,
- да спроведува истрага или истражни дејствија за кривични дела од својата надлежност,
- за сите видови на прекршоци, освен за прекршоци кои созакон се ставени во надлежност на орган на државна управаили организација или друг орган што врши јавни овластувања и
- за жалби и пригивори за постапките за кои се надлежни овие судови
2. во прв степен по граѓанските спорови, и тоа:
- за спорови во имотно-правните и други граѓанско правни односи на физички и правни лица, чија вредност е 15.000 евра во денарска противвредност, доколку со закон не е предвидена надлежност на друг суд,
- за спорови за утврдување и оспорување на татковство и мајчинство, утврдување на постоење на брак, поништување на брак и развод на брак,
- за законска издршка,
- за чување и воспитување на деца,
- за смеќавање на владение,
- за доживотна издршка,
- за надоместок на штета која не надминува 15.000 евра во денарска противвредност,
- за постапка за обезбедување и извршување,
- за работни односи,
- за спорови од наследно-правни односи,
- во вонпарнични о оставински работи,
- да водат тапии и
- за други работи утврдени со закон,
Надлежен е да одлучува и тоа:
1. по кривичните дела, и тоа:
- за оние за кои со закон е предвидена казна затвор над пет години и за кривични дела и прекршици извршени од малолетни лица,
- да постапува по предмети за екстрадиција,
- по жалби и приговори за постапките за кои е надлежен и
- да решава за постапки за меѓународна правна помош утврдена со закон.
2. по граѓанските спорови, и тоа:
- за спорови од имотно-правните и други граѓанско правни односи на физички и правни лица, чија вредност е над 15.000 евра во денараска противвредност, доколку со закон не е предвидена надлежност на друг суд,
- во трговски спорови во кои двете странки се правни лица или државни органи, како и спорови од авторски и други сродни права и права од индустриска сопственост,
- водат судски регистар за политички партии,
- во постапка за стечај и ликвидација,
- во спорови за утврдување и обезбедување за присилно извршување и
- за спорови на домашни правни и странски лица кои произлегуваат од нивните меѓусебни стопански односно трговски односи.
Основниот суд Прилеп е месно надлежен суд за подрачјето на општините : Прилеп, Долнени и Кривогаштани
|
|
- Историјат
- Судска Зграда
- Годишни Извештаи
Историјат
Oколискиот суд во Прилеп е основан согласно Повелбата на АСНОМ за устројството на редовните народни судови во Федерална Македонија од 31.03.1945 година. Тој функционирал како првостепен суд надлежен за решавање на сите граѓански и кривични дела, освен оние за кои била предвидена надлежност на обласните судови, како и за решавање на сите вонпарнични предмети. Истиот ја темелел својата работа на следниве начела: начело на независност, начело на изборност на судиите, начело на поротност, начело на зборност и начело на јавност, како и право на жалба и право на употреба на својот јазик во постапката. Претседателот на судот, судиите и судиите поротници ги избирал и разрешувал Народниот одбор на прилепска околија. Судот на овој одбор му поднесувал полугодишни извештаи за работа. Овој правосуден орган имал пионерска улога во градењето на судската пракса во новиот правен поредок во слободна Македонија, иако работел во услови на недостиг на стручна литература и инвентар и технички средства за работа, што сведочи за ентусијазмот на судскиот кадар и другиот судски персонал.
Претседатели на Околискиот суд во Прилеп беа Милан Самак и Киро Пашоски. Судот работел во зграда од предвоениот период, во која денес е сместен Државниот архив на Република Македонија - Одделение -Прилеп. Оваа зграда во почеток ги задоволувала неговите просторните потреби.
Со донесувањето на сојузниот и републичкиот Устав во 1963 година, Околискиот суд во Прилеп беше преименуван во Општински суд Прилеп и продолжил да функционира како суд општа надлежност. Судот, со новата уставна и законска поставеност, не бил само државен орган за судење, односно правораздавање, ами имал и задолжение да врши аналитичка и превентивна дејност, односно да ги следи и прочува општествените односи и појави од интререс за остварувањето на неговата функција и да дава предлози за спречување на општествено опасните и штетните појави и за зајакнување на законитоста. Општинскиот суд во Прилеп со успех ги извршувал со устав и со закон доверените дејности, помогнат со прилив на школуван судски кадар на повоените правни факултети и остручен административен и помошен персонал. И понатаму, согласно отченото начело, судот изготвувал извештаи за работа до републичкото Министерството за правда и до Собранието на општина Прилеп, последново надлежно за избор и разрешување на носителите на правосудните функции.
Просторните проблеми на судот, предизвикани од зголемените надлежност, број на предмети и персонал, се надминале со изградбата на новата судска зграда, на сегашната локација, пуштена во употреба на 29.11.1968 година. Новиот објект, составен од приземје и два ката, за тоа време располагал со одлични просторни, технички и други услови за работа. Истиот, покрај чисто работниот простор, поседувал и простор за спортски и други општествени активности на вработените.
Со уставната реформа од 1974 година судската функција им беше доверена на редовните судови како органи на државната власт и на самоуправните судови. Општинскиот суд во Прилеп продолжил да функционира како редовен суд, а просторно го опслужувал и Судот на здружен труд во Битола, за судење на предметите со странки од неговото подрачје. За овој период е карактеристично успешното работење како во поглед на бројот на решените предмети, така и во поглед на квалитетот на правораздавањето, што го вбројувал судот во редот на најдобрите на подрачјето на Окружниот суд во Битола.
Продолжила практиката на одржување на судски денови на подрачјето на Мариово, а се интензивирала и набавката на стручна литература, во функција на континуирано стручно оспособрување на судскиот, стручносоработничкиот и приправничкиот кадар.
Претседатели на Општинскиот суд во Прилеп биле Радослав Славески, Кирил Нанески и Владимир Тренкоски.
Со донесувањето на Законот за судовите во 1995 година, во осамостоена Република Македонија, Општинскиот суд во Прилеп беше преименуван во Основен суд Прилеп. Со овој Закон се зголеми и неговата надлежност, и тој стана надлежен за судење на сите кривични, прекршочни, граѓански и стопански предмети од првостепена надлежност, освен за водење на судскиот регистар. Судот, благодарејќи на кадровскиот потенцијал и ангажманот и соработката на судските кадри од сите генерации, во основа успешно се соочи со предизвиците на новата надлежност и со тешкотиите што на општествено-политички и социјален план ги донесе транзициониот период. Се оформи солидна судска библиотека, а засилено и зачестено се користеа сите можни форми на едукација на судиите, стручните соработници и приправниците, како и другиот судски персонал. Компјутеризацијата на судот, извршена во почетокот на новиот милениум, имаше неспорен позитивен одраз во квантитетот и квалитетот на неговото работење.
Зголемениот обем на работа на судот и зголемениот број на судии и друг персонал, ја потенцира потребата од просторно проширување на судот. Затоа, во ноември 2001 година, беше изработен Идеен проект за доградба на Основниот суд во Прилеп. Доградбата е финансирана од Министерството за правда, а нејзината успешна реализација е при крај. Таа, покрај другото, вклучува седум нови судници, дванаесет нови кабинети и десет канцеларии за техничкиот персонал, како и проширување на подрумскиот простор за гаражни и други потреби.
На 20 април 2005 година, беа пуштени во работа преуредените и технички модерено опремените писарници и судници на Основниот суд во Прилеп, во состав на постојната негова зграда. Овој проект беше финансиран од УСАИД - ДПК - Консалтинг од Соединетите Американски Држави, а значеше уште еден чекор напред во осовременувањето на прилепското и македонското судство и негово приближување до светските стандарди.
Основниот суд во Прилеп е просторно, кадровски и технички подготвен за извршување на своите функции, врз основа на новодонесениот Закон за судови од мај 2006 година.
Претседатели на Основниот суд во Прилеп беа Кирил Цветаноски, Стеван Стојчески и Ангелчо Видески. Негов актуелен претседател е Љубен Биноски.
Сведоштво за квалитетот на судскиот кадар од подрачејто на овој суд е и фактот дека повеќе судии од овој суд беа избрани за носители на судски и други функции во повисоки судски и други правосудни органи на Република Македонија. Вреди да се одбележи и ангажирањето на судии и стручни соработници во совладувањето на англискиот јазик и претставување на нашето судство на странски стручно-научно собири и други едукативни манифестации. Структура на судска зграда
Структурана на судската зграда е следна:
I спрат
Административен дел судски писарници, приемно одделение, извршно одделение судски доставувачи и друга администрација, истразни судии, Вонпроцесен и оставински судија и две судници.
II спрат
Судници
III спрат
Претседател на судот и канцеларии на судии |
|
| |
|
|